Popüler Bilgi Teknoloji

Robot çalışandan verdi alınacak mı ?

Robot çalışandan verdi alınacak mı ?

Gün geçtikçe robotlaşan bir dünyada, özellikle sanayide insanların yerini robotların alması hem istihsamı azaltmakta hemde işçiden alınan gelir vergisinin, robotlardan da alınmalı mı sorusunu sordurmaktadır. Yakın gelecekte robotların artması devlet gelirlerini de düşürmeye devam etmektedir.

Bir fabrikada çalışan bir insan, 50 bin dolarlık iş yaptığında kazancı için vergi öder. Peki aynı iş bir robot tarafından yapıldığında vergi ödenmeli midir? Bill Gates’e göre bu sorunun cevabı “Evet”.

“Robot vergisi” hakkında Quartz’a bir röportaj veren Bill Gates, robotların insanlar gibi maaşa bağlanıp, düzenli olarak gelir vergisi ödemesini elbette kast etmiyor. Ancak robot işçilerin, bugün insanlar tarafından yapılan birçok işi yapar hale gelmesi, patronlar açısından çalışan maliyetlerinden ciddi bir tasarruf sağlarken, hükümetler için büyük bir vergi kaybıyla sonuçlanacak. Bu vergi kaybını kompanse edecek yeni bir vergi çözümü öneren görüşü savunan Bill Gates, bu sayede insanlara daha uygun olan işlerin finanse edilebileceğini söylüyor.

Dünyadaki önemli finans liderlerinin %50’sinin işçilerine kötü bir haberi var: inanıyorlar ki robotlar ve yapay zekâ, gelecekte alın terini gereksiz kılacak. Bu farkındalığın sebebi ise Amerikan personel danışmanlık kuruluşu Korn Ferry’nin yayınladığı bir çalışma; Dünyadaki en büyük 800 firmasının CEO’suna gelecekte işçilerinin durumu sorulmuş. Sonuçlar dijitalleşmenin dramatik bir yönünü ortaya çıkarıyor. Şimdiye kadar yeni teknolojiler yeni iş olanakları yaratıyordu fakat robotlaşan fabrikalar ?

Siemens’in CEO’su gelecekte insanların dijitalleşmeden olumsuz etkilenmemesi için önlemler alınması konusunda geç hareket edildiğini savunuyor. Bunun için ‘’temel bir gelir kalemi kaçınılmaz’’. cümlesini de ekliyor.Önde gelen otomobil üreticisi VW de gelecekte bir istihdam konusunda küçüleceklerini söylüyor. Elektrikli araçların üretimi hattında çoğunlukla robotlar yer almaya başladı bile.

İşlerin %59’nun yerini Robotlar alacak

Siemens tarihinin altın çağını yaşıyor, VW ise dizel skandalına rağmen en büyük araba üreticisi unvanını Toyota’nın elinden aldı ve daha çok iş olanağı sağlıyor. Peki, problem ne? diye sorabilirsiniz. Filozof David Precht, ‘’Galore’’ dergisinde açıklıyor: ‘’Almanya dijitalleşmenin meyvelerini yeni yazılımları araba üretimi gibi eski modellere entegre ederek topladı. Bu alanlarda en iyisi biziz. Fakat bu modeller de ortadan kaybolduğunda tuhaf bir geleceğe de hazırlıklı olmamız gerekiyor. Belki de 20 yıl içerisinde nüfusun yarısı işsiz kalabilir. Bu insanlar kendilerini nasıl idame ettirecekler? Bütün gün ne yapacaklar? İşte bu konuyu masaya yatırmamız gerekiyor’’.

Şirketler vergi ödemek zorunda

Avrupa Parlamentosu Hukuki İşler Komitesi ise robotların vergilendirilmesinden yana bir tutum sergiliyor. Komite, AB Komisyonuna robot ve yapay zekayı vergilendirebilmenin önünü açacak bir yasa tasarısı sundu bile. Dahası ‘’genel bir temel gelir üzerinde tartışılması gerekli ve üye tüm hükümetlerin bunu gerçekleştirmesini talep etmekteyiz (Hukuki İşler Komitesi)’’.

Teknoloji ülkelerinde durum ne?

Güney Kore: Hükümet 2017’de ‘robot vergisi’ni vergi tasarısına aldı. Öneri kabul edilip yürürlüğe girerse dünyanın ilk ‘robot vergisi’ haline gelecek. Bu öneri, robotik teknolojilerine yatırım yapan mükelleflere uygulanabilecek vergi teşviklerinin azaltılmasını içeriyor.

AB: Avrupa Parlamentosunun robotlar için yasal çerçeve hazırlanması hukuk devleti ve mülkiyet hakkının korunması açısında çok büyük öneme sahip. Parlamentoya önerilen ve reddedilen robot vergisi daha çok robot kullanımı ile oraya çıkan istihdam kayıplarına dayalı sorunları yönetmeyi amaçlıyor.

ABD: Tam tersi bir sermaye yatırımı olarak 2017 yılı sonunda yürürlüğe giren ‘Vergi İndirimi ve İşgücü Yasası’ makine ve teçhizat alımlarına yüzde 100 indirim imkânı tanıdı. ABD’nin gündeminde böyle bir vergi yok.

Türkiye ne düşünüyor?

Dünyadaki ‘Robot vergisi olmalı mı?’ tartışmasına KPMG Türkiye Vergi Bölümü Başkanı Abdulkadir Kahraman yanıt verdi: Robotlar resmen ‘elektronik kişi’ olarak tanımlanırsa robot vergisi de gündeme gelecektir. Kahraman ayrıca Bill Gates’in sözlerini haklı bulduğunu ekledi.

Bir kurum robotik yatırımları ile elde ettiği verimlilik sayesinde daha fazla kazanç sağlıyorsa bu kazanç üzerinden daha fazla vergi ödeyerek vergi gelirlerinin yükselmesine katkı sağlayabilir. Tabii bu gelir, vergileme yapılan bir ülkede elde edilmiş ise…”

About the author

Işık Hızıツ

Gelecekteyim – Geleceği Önemsiyoruz!

Add Comment

Click here to post a comment